इस्रायल अमेरिकेची हेरगिरी करत आहे का? हेरगिरीची चिंता वाढल्याने इराण चर्चा चर्चेत आली आहे

मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान, इराणशी शांतता करार सुरक्षित करण्याच्या प्रयत्नात गुंतलेल्या अमेरिकन वार्ताकारांवर इस्रायली गुप्तचर संस्था कानाडोळा करत असल्याचा आरोप करणारे नवीन अहवाल समोर आले आहेत. या घटनेने इस्रायली हेरगिरीच्या कारवायांबद्दल अमेरिकन गुप्तचर अधिकाऱ्यांमध्ये नवीन चिंता वाढवली आहे.द न्यूयॉर्क टाईम्सच्या अहवालानुसार, अलीकडील यूएस गुप्तचर मूल्यमापनांनी चिंता ठळक केली आहे की इस्रायलने तेहरानशी चर्चा गतिमान राहिल्यामुळे वॉशिंग्टनच्या वाटाघाटी स्थितीबद्दल माहिती गोळा करण्याचे प्रयत्न तीव्र केले आहेत.अहवालात असे सूचित होते की इस्रायली गुप्तचर सेवांनी वाटाघाटीमध्ये सहभागी असलेल्या वरिष्ठ अमेरिकन अधिकाऱ्यांवर पाळत ठेवली आहे, ज्यात अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे मुख्य वार्ताहर स्टीव्ह विटकॉफ, पेंटागॉनचे धोरण प्रमुख एल्ब्रिज कोल्बी आणि वरिष्ठ संरक्षण अधिकारी मायकेल डिमिनो यांचा समावेश आहे.युनायटेड स्टेट्स आणि इस्रायलने इराणविरूद्ध घनिष्ठ लष्करी सहकार्य सुरू ठेवत असताना एकाच वेळी तेहरानशी दीर्घकालीन समझोता सुरक्षित करण्याच्या उद्देशाने राजनैतिक प्रयत्नांचा पाठपुरावा करत असताना या घडामोडी घडल्या आहेत.युनायटेड स्टेट्स आणि इस्रायलने ऐतिहासिकदृष्ट्या हे मान्य केले आहे की दोन्ही देश एकमेकांविरुद्ध गुप्तचर कारवाया करतात, काही अमेरिकन अधिकाऱ्यांचा असा विश्वास आहे की इस्रायलच्या अलीकडील क्रियाकलापांनी स्वीकारार्ह उंबरठा ओलांडला आहे.डिफेन्स इंटेलिजेंस एजन्सी (DIA) आणि इतर लष्करी गुप्तचर संस्थांनी तयार केलेल्या स्वतंत्र गुप्तचर मूल्यांकनाने अलीकडच्या आठवड्यात इस्रायलकडून उद्भवलेल्या प्रतिगुप्तचर धोक्याला ‘उच्च’ वरून ‘गंभीर’ बनवले आहे. अहवालात अमेरिकन लष्करी कर्मचारी आणि सरकारी अधिकारी यांच्यावरील गुप्तचर माहिती गोळा करण्याच्या इस्रायली प्रयत्नांबद्दल चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.अहवालानुसार, 2024 च्या उत्तरार्धापासून इस्त्रायली गुप्तचर क्रियाकलापांच्या संशयास्पद घटनांमध्ये वाढ झाली आहे, जेव्हा गाझामध्ये लष्करी कारवाया चालवण्यावरून वॉशिंग्टन आणि तेल अवीव यांच्यात तणाव निर्माण झाला होता. 2025 पर्यंत चिंता कायम राहिली कारण ट्रम्प प्रशासनाने इराणबाबत लष्करी आणि मुत्सद्दी पर्यायांचे वजन केले.उद्धृत केलेल्या घटनांपैकी इस्त्राईलमधील अमेरिकन संरक्षण कर्मचाऱ्यांनी त्यांच्या मोबाइल फोनवर गुप्तपणे संप्रेषणांमध्ये अडथळा आणण्यास सक्षम सॉफ्टवेअर शोधले होते. अहवालात मागील प्रकरणांचा देखील संदर्भ देण्यात आला आहे, ज्यामध्ये 2021 मधील एका घटनेचा समावेश आहे ज्यामध्ये इस्रायली लष्करी गुप्तचर अधिकारी DIA मुख्यालयात ऐकण्याचे उपकरण लावण्याचा प्रयत्न करताना पकडले गेले होते आणि इस्रायलच्या शिन बेट सुरक्षा एजन्सीच्या सदस्यांनी यूएस सीक्रेट सर्व्हिस वाहनात ऐकण्याचे साधन ठेवण्याचा कथित प्रयत्न केल्याचा आणखी एक खटला.इस्त्रायली एजन्सी वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यातील शांतता करार सुरक्षित करण्याच्या उद्देशाने वाटाघाटीमध्ये गुंतलेल्या विटकॉफ आणि इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या संभाषणांवर लक्ष ठेवण्याचा प्रयत्न करत असल्याची चिंता अनेक गुप्तचर युनिट्सनी व्यक्त केली होती.इराणच्या संदर्भात वॉशिंग्टन आणि तेल अवीवमधील उद्दिष्टे बदलत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर ही चिंता व्यक्त होत आहे. संघर्षादरम्यान दोन्ही देश सुरुवातीला संरेखित दिसले, परंतु युद्धाची प्रगती होत असताना त्यांचे धोरणात्मक प्राधान्यक्रम वेगळे होऊ लागले.अहवालानुसार, ट्रम्प प्रशासनाने वाटाघाटींद्वारे सवलती सुरक्षित करण्यासाठी इराणची लष्करी क्षमता कमकुवत करण्यावर अधिकाधिक लक्ष केंद्रित केले, तर इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्या सरकारने तेहरानच्या क्षमतांना आणखी कमी करणे आणि इराणचे नेतृत्व कमकुवत करणे यासह व्यापक उद्दिष्टे शोधली.खुलासे दोन सहयोगी देशांमधील भविष्यातील लष्करी समन्वय गुंतागुंतीत करू शकतात, विशेषत: जर पेंटागॉनने इस्रायली समकक्षांसह गुप्तचर सामायिकरणावर अतिरिक्त निर्बंध लादण्याचा निर्णय घेतला.