उत्तरपत्रिकांसाठी 69,000 रुपये: सीबीएसई पोर्टलच्या त्रुटीमुळे विद्यार्थी, पालक हैराण; पुनर्मूल्यांकनाची वेळ वाढवली

नवी दिल्ली: CBSE 12वीच्या अनेक विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षा संपल्याने दिलासा मिळाला नाही. त्याऐवजी, निकालानंतरच्या प्रक्रियेने चिंतेचा एक नवीन अध्याय उघडला आहे, ज्यामध्ये त्रुटी, दुर्गम पोर्टल आणि मूल्यमापन प्रणालीच्या आसपासच्या समस्यांबद्दलच्या तक्रारी सतत वाढत आहेत. विद्यार्थ्यांनी लॉगिन अयशस्वी झाल्याची आणि निकालानंतरच्या सेवांमध्ये अडथळे आल्याची तक्रार केल्यानंतर काही दिवसांनी, पुनर्मूल्यांकन पोर्टलवर मोठ्या प्रमाणात चढ-उतार शुल्काबाबत नवीन तक्रारी समोर आल्या आहेत, ज्यामुळे प्रणालीच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्न निर्माण झाले आहेत.

शुक्रवारी ऑनलाइन शेअर केलेल्या स्क्रीनशॉटमध्ये पुनर्मूल्यांकन आणि उत्तरपत्रिका-संबंधित सेवांसाठी आकारण्यात येत असलेल्या रकमेमध्ये नाट्यमय बदल दिसून आले. विद्यार्थी आणि पालकांच्या म्हणण्यानुसार, पोर्टलवर प्रदर्शित होणारी फी काही तासांतच 1 रुपये आणि 69.7 रुपयांवरून 8,000 रुपयांपर्यंत आणि काही प्रकरणांमध्ये, एका विषयासाठी उत्तरपत्रिका मिळवण्यासाठी 69,420 रुपये इतकी वाढली.आक्षेप घेत सीबीएसईने पुनर्मूल्यांकनाची मुदत वाढवलीएका मोठ्या प्रमाणात प्रसारित झालेल्या स्क्रीनशॉटमध्ये कथितरित्या एका विद्यार्थ्याला भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित आणि इंग्रजी कोरसाठी प्रत्येकी 69,420 रुपये आकारले जात असल्याचे दाखवले आहे, ज्यामुळे एकूण रक्कम लाखांमध्ये गेली आहे. दुसऱ्या एका उदाहरणात, स्क्रीनशॉट्समध्ये दोन विषयांसाठी 8,000 रुपये प्रति पेपर फी दाखवली गेली, ज्यामुळे एकूण रक्कम 16,000 रुपये झाली. दुसऱ्या प्रकरणात, तीन विषयांसाठी शुल्क वाढून 24,000 रुपये झाले. वाढत्या टीकेच्या दरम्यान, CBSE ने शुक्रवारी नवीन विधान जारी करून प्रक्रियेच्या टाइमलाइनमध्ये आणखी एक पुनरावृत्ती जाहीर केली. त्यात म्हटले आहे की त्यांनी बारावीच्या उत्तरपुस्तकांच्या स्कॅन केलेल्या छायाप्रती मिळविण्याची अंतिम तारीख 24 मे पर्यंत वाढवली आहे आणि विद्यार्थ्यांना स्कॅन कॉपी मिळाल्यानंतर दोन दिवसांपर्यंत पडताळणी/पुनर्मूल्यांकनासाठी अर्ज केला जाईल. “सीबीएसई वेबसाइटला गेल्या काही दिवसांपासून अभूतपूर्व ट्रॅफिकचा सामना करावा लागत आहे आणि अनधिकृत हस्तक्षेपाच्या अनेक प्रयत्नांना देखील सामोरे जावे लागले आहे, ज्यामुळे ती व्यत्यय येण्याची शक्यता आहे,” असे निवेदनात म्हटले आहे. बोर्डाने दुसऱ्यांदा मुदत एका दिवसाने वाढवली आहे. एका अधिकाऱ्याने असेही सांगितले की, “पोर्टलला तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागला आहे परंतु आम्ही हे सुनिश्चित करत आहोत की कोणत्याही मुलाला कोणतीही समस्या येणार नाही.” बोर्डाच्या निकालानंतरच्या सेवांशी संबंधित तक्रारींच्या दिवसांमध्ये हा ताजा वाद निर्माण झाला आहे. स्कॅन केलेल्या उत्तरपत्रिका, पडताळणी आणि पुनर्मूल्यांकन शोधणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पारदर्शक आणि संरचित यंत्रणा म्हणून काय काम करायचे होते, ते अधिकाधिक निराशेचे कारण बनले आहे. मूल्यमापन केलेल्या उत्तरपत्रिकांच्या स्कॅन केलेल्या प्रती मिळविण्यासाठी अर्ज विंडो 19 मे रोजी उघडल्यानंतर समस्या सुरू झाल्या. पोर्टलवर प्रवेश करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी वारंवार वेबसाइट क्रॅश होणे, पेमेंट अयशस्वी होणे, गहाळ लिंक्स आणि अर्ज प्रक्रियेच्या मध्यभागी अडकल्याचे वर्णन केले आहे. अनेकांनी सांगितले की ते वारंवार पृष्ठे रीफ्रेश करत आहेत किंवा अर्ज पूर्ण करण्यासाठी विचित्र वेळेत लॉग इन करत आहेत. तक्रारी वाढत गेल्याने, या समस्येने सोशल मीडियावर त्वरीत लक्ष वेधले, जिथे विद्यार्थी आणि पालकांनी त्यांच्या अनुभवांचे स्क्रीनशॉट आणि तपशीलवार खाते शेअर केले. बोर्डाच्या निकालांबद्दल आणि पुनर्तपासणीबद्दल दरवर्षी चर्चा होत असताना, यावेळी प्रतिक्रिया विशेषत: अधिक तीव्र दिसली, काही विद्यार्थ्यांनी उघडपणे प्रश्न केला की उत्तरपत्रिकांचे प्रथम स्थानावर योग्य मूल्यमापन केले गेले आहे का. काही वापरकर्त्यांनी सिस्टम “हॅक” झाल्याचा आरोप केला, तर काहींनी “सुरक्षेशी तडजोड केली” असा दावा केला. सोशल मीडियावर एका वापरकर्त्याने लिहिले की, “विद्यार्थी आधीच अशा टप्प्यावर पोहोचले होते जिथे ते अतिरिक्त तणावाचा सामना करू शकत नाहीत, तसेच मूल्यांकन आणि पेमेंट प्रक्रियेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रणालींवर देखील प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.” इतरांनी सीबीएसईद्वारे अपलोड केलेल्या अपूर्ण नोंदींशी संबंधित समस्यांवर प्रकाश टाकला. अशाच एका तक्रारीत, एका पालकाने आरोप केला की त्यांच्या मुलाची पूरक गणिताची उत्तरपत्रिका पोर्टलवर पूर्णपणे अपलोड केली गेली नाही आणि अधिकाऱ्यांना हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली. सर्वात जास्त चर्चा झालेल्या मुद्द्यांपैकी स्वतः मूल्यमापन केलेल्या उत्तरपत्रिकांच्या स्कॅन केलेल्या प्रती होत्या. विद्यार्थी आणि पालकांनी काही अपलोड केलेली पृष्ठे अस्पष्ट, धूसर किंवा वाचण्यास कठीण असल्याचा दावा करणारे स्क्रीनशॉट शेअर केले. अनेकांनी असा युक्तिवाद केला की मूलभूत मजकूर, संख्या आणि चिन्हे देखील अस्पष्ट दिसत आहेत, ज्यामुळे चिन्हांची पडताळणी करणे किंवा विसंगती ओळखणे कठीण होते. हा मुद्दा आता सोशल मीडियाच्या चर्चेपलीकडे जाऊन लोकप्रतिनिधींचे लक्ष वेधले आहे. ठमिझाची थंगापांडियन यांनी नोंदवलेल्या पोर्टलच्या बिघाडांवर आणि मूल्यांकन प्रक्रियेच्या सभोवतालच्या व्यापक चिंतेबद्दल हस्तक्षेप करण्याची मागणी केली आहे. एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये, चेन्नई दक्षिणच्या खासदाराने केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांना उद्देशून एक पत्र शेअर केले आहे, ज्यामध्ये पुनर्मूल्यांकन प्रक्रियेदरम्यान विद्यार्थ्यांना येणाऱ्या अडचणींवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे. पत्रात उपस्थित केलेल्या चिंतेनुसार, जरी CBSE ने प्रणाली कार्यरत असल्याचे कायम ठेवले असले तरी, विद्यार्थ्यांनी बँक खात्यांमधून कथित रक्कम कापली जात असूनही पेमेंट अयशस्वी, अगम्य वेबपृष्ठे आणि अयशस्वी व्यवहार संदेशांची तक्रार करणे सुरू ठेवले. “विद्यार्थ्यांसाठी विशेषतः मागणी असलेल्या काळात परिस्थिती उलगडली आहे, ज्यापैकी बरेच जण एकाच वेळी JEE, NEET आणि CUET सारख्या स्पर्धात्मक परीक्षांची तयारी करत आहेत. पुनर्तपासणी प्रक्रियेच्या आसपासच्या अनिश्चिततेने आधीच तीव्र शैक्षणिक कालावधीत तणावाचा आणखी एक स्तर जोडला आहे,” असे एका पालकाने सांगितले.