मानवी सैनिकांची जागा घेतली जात आहे का? युक्रेनचे ‘सायलेंट डेथ’ रोबोट रशियाशी कसे लढत आहेत

रशिया-युक्रेन युद्ध चौथ्या वर्षात प्रवेश करत असताना, युद्धभूमीचे नाट्यमय परिवर्तन होत आहे. 2022 मध्ये रणगाडे, तोफखाना आणि पायदळ यांच्यात पारंपारिक संघर्षाच्या रूपात जे सुरू झाले ते यंत्रांचे युद्ध बनत चालले आहे, ज्यामध्ये रोबोट, ड्रोन आणि दूरस्थपणे चालवल्या जाणाऱ्या वाहने आता मोहिमा पार पाडत आहेत ज्यांना एकेकाळी हजारो सैनिकांची आवश्यकता होती.युक्रेन, वाढत्या सैन्याच्या तुटवड्याने आणि रशियाविरूद्धच्या विस्तारित युद्धाच्या विरोधात झुंजत असताना, त्याने मानवरहित प्रणालीचा वापर वेगाने वाढविला आहे. स्फोटकांनी भरलेले ग्राउंड रोबोट्स आणि ड्रोनच्या झुंडीपासून रोबोटिक पुरवठा वाहने आणि दूरस्थपणे चालवल्या जाणाऱ्या मशीन-गन प्लॅटफॉर्मपर्यंत, तंत्रज्ञान युद्धाच्या सर्वात धोकादायक आघाडीवर असलेल्या सैनिकांची जागा घेत आहे.

रोबोट फ्रंटलाइन लढाई घेतात

युक्रेनियन लष्करी युनिट्स आता स्फोटके वाहून नेणाऱ्या ग्राउंड रोबोट्सच्या ताफ्यांचा वापर करून हल्ले करत आहेत, ज्याचे नियंत्रण युद्धभूमीपासून मैल दूर बसलेल्या ऑपरेटरद्वारे केले जाते. सीएनएनने वृत्त दिले आहे की, मशीन त्यांच्या पेलोड्सचा स्फोट करण्यापूर्वी खंदक, झाडांच्या रेषा आणि मजबूत रशियन पोझिशन्सवर नेव्हिगेट करतात. युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की यांच्या मते, मानवरहित यंत्रणेने 2026 च्या पहिल्या महिन्यांत 22,000 हून अधिक मोहिमा केल्या. युक्रेनने अलीकडेच जमिनीवर एकही सैनिक तैनात न करता केवळ रोबोट्स आणि ड्रोनचा वापर करून रशियन पोझिशन काबीज केल्याचा दावा केला.कमांडर्स म्हणतात की शिफ्ट आवश्यकतेनुसार चालविली जात आहे. युक्रेनची लोकसंख्या रशियाच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी आहे, तर अनेक वर्षांच्या लढाईने आघाडीवर असलेल्या सैन्याला मोठा फटका बसला आहे. लष्करी युनिट्सचा अंदाज आहे की पूर्वी हजारो सैनिकांची आवश्यकता असलेल्या काही ऑपरेशन्स आता दूरस्थपणे निर्देशित केलेल्या मूठभर रोबोटिक वाहनांद्वारे केल्या जाऊ शकतात.रशियन सैन्याने कथितरित्या स्फोटक वाहून नेणाऱ्या रोबोटला ‘मूक मृत्यू’ असे टोपणनाव दिले आहे कारण ते अनेकदा स्फोट होण्याच्या काही क्षणांपूर्वीच ऐकतात.

युद्धाचे एक नवीन युग

ऑटोमेशनची वाढती भूमिका युद्धे कशी लढली जातात याचा आकार बदलत आहे.हल्ला रोबोट्सच्या बरोबरीने, युक्रेन आता दारूगोळा, अन्न आणि पाणी फ्रंटलाइन पोझिशन्सपर्यंत नेण्यासाठी, जखमी सैनिकांना बाहेर काढण्यासाठी आणि टोपणनामा देण्यासाठी मानवरहित वाहने तैनात करते. काही रोबोटिक सिस्टीममध्ये हेवी मशीन गन बसवलेल्या असतात आणि त्या टार्गेट करण्याआधी काही दिवस लपून राहू शकतात.अभियंते आणि सॉफ्टवेअर विशेषज्ञ हे पारंपारिक लढाऊ सैन्यासारखेच महत्त्वाचे बनले आहेत. तरुण प्रोग्रामर आणि तंत्रज्ञ रशियन इलेक्ट्रॉनिक युद्धाच्या प्रयत्नांना न जुमानता मशीन कार्यरत ठेवण्यासाठी संप्रेषण प्रणाली, नेव्हिगेशन सॉफ्टवेअर आणि काउंटर-जॅमिंग तंत्रज्ञान डिझाइन करत आहेत.रणांगण ही तंत्रज्ञानाची स्पर्धाही बनली आहे. ऑपरेटर्सना वारंवार GPS हस्तक्षेपाचा सामना करावा लागतो, त्यांना रेकॉर्ड केलेले ड्रोन फुटेज आणि मॅन्युअली प्लॉट केलेले मार्ग वापरून रोबोट नेव्हिगेट करण्यास भाग पाडले जाते.लष्करी विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की युक्रेनने ड्रोन युद्धात सुरुवातीच्या गुंतवणुकीमुळे रशियाचा संख्यात्मक फायदा कमी करण्यात मदत झाली आहे आणि रशियन सैन्याला मोठ्या प्रमाणात जीवितहानी झाली आहे.

मनुष्यबळाच्या संकटामुळे नवनिर्मिती होते

युक्रेनच्या वाढत्या मनुष्यबळाच्या कमतरतेमुळे तांत्रिक क्रांती मुख्यत्वे चालविली जात आहे.अनेक युक्रेनियन सैनिक सतत ड्रोन हल्ल्यांखाली एका वेळी अनेक महिने घालवत आहेत. काही सैन्याने बाहेर फिरवण्याआधी जवळपास एक वर्ष फ्रंटलाइन पोझिशनवर राहिल्या आहेत.या ताणामुळे कीवला रशियन सैन्यावर दबाव कायम ठेवताना कर्मचाऱ्यांना धोका कमी करणारे पर्याय शोधण्यास भाग पाडले आहे.युक्रेनियन कमांडर्सचे म्हणणे आहे की रोबोट जीव वाचवत आहेत. एका ॲसॉल्ट युनिटचा अंदाज आहे की 164 रोबोटच्या नेतृत्वाखालील मिशनने असे परिणाम साध्य केले ज्यासाठी अन्यथा सुमारे 2,300 सैनिकांची आवश्यकता असती आणि त्यामुळे शेकडो लोकांचा बळी गेला असता.बखमुत आणि अवडिव्का सारख्या क्रूर युद्धांमध्ये लढलेल्या दिग्गजांचे म्हणणे आहे की रोबोटिक सिस्टमच्या आगमनाने युद्धाच्या आधी तंत्रज्ञान उपलब्ध झाले असते तर अनेक कॉम्रेड्स वाचले असते.

युद्धाचे भविष्य बदलणारी मशीन

रोबोटिक युद्धाचा वेगवान प्रसार भविष्यातील लष्करी तंत्रज्ञानाच्या चाचणीच्या मैदानात संघर्षाचे रूपांतर करत आहे.एकेकाळी जी प्रायोगिक प्रणाली होती ती काही महिन्यांतच नित्याची उपकरणे बनली आहेत. ग्राउंड रोबोट्स आता पुरवठा वाहून नेतात, स्फोटके देतात, फायर पॉवर देतात आणि पाळत ठेवण्याचे कार्य करतात ज्याने पूर्वी सैनिकांना अत्यंत धोक्यात आणले होते.मानवी सैन्य अत्यावश्यक असताना, लष्करी कमांडर्सचा विश्वास आहे की तंत्रज्ञान युद्धभूमीवर यश निश्चित करेल.ड्रोन्स ओव्हरहेड आणि रोबोटिक वाहने खंदकांमधून रेंगाळत असताना, युक्रेनमधील युद्ध लढाईच्या भविष्याची झलक देत आहे, ज्यामध्ये मशीन यापुढे सैनिकांना समर्थन देत नाहीत, परंतु युद्धभूमीवरील काही सर्वात धोकादायक भूमिकांमध्ये त्यांची जागा घेत आहेत.