चालू खात्यातील तूट तपासण्यासाठी सरकार पावले उचलत आहे: पियुष गोयल

नवी दिल्ली/मुंबई: रुपयाच्या घसरणीदरम्यान, वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल यांनी गुरुवारी सांगितले की, चालू खात्यातील वाढती तूट (CAD) रोखण्यासाठी सरकार अनेक उपायांवर विचार करत आहे. “आम्ही परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहोत. सरकारचे सर्व विविध हात एक टीम म्हणून काम करत आहेत. अनेक पावले विचाराधीन आहेत. जागतिक स्तरावर परिस्थिती खूपच आव्हानात्मक आहे, परंतु या आव्हानात्मक काळातही आम्ही विजेते ठरू असा विश्वास आणि धैर्य आमच्याकडे आहे,” गोयल पत्रकारांना म्हणाले. अत्यावश्यक नसलेल्या आयातीमध्ये कपात करण्याची सरकारची कोणतीही योजना नसल्याचे सांगत मंत्री म्हणाले की, जनतेला आयात-आधारित उत्पादनांबाबत अधिक जागरूक राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

काही दिवसांपूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नागरिकांना सोन्याची खरेदी पुढे ढकलण्याचे आणि परदेशात डेस्टिनेशन वेडिंग टाळण्याचे आवाहन केले होते. गेल्या आर्थिक वर्षात सोन्याची आयात 24% वाढून $72 बिलियनच्या सर्वकालीन उच्चांकावर पोहोचली, जरी खंड 4.8% घसरून 721 टन झाला. गेल्या वर्षी चांदीची आयात 150% $ 12 अब्ज इतकी वाढली होती, ज्याचे प्रमाण 42% वाढून 7,335 टन झाले होते. सरकारने आयात शुल्क 6% वरून 15% पर्यंत वाढवून प्रतिसाद दिला आहे. “तेल व्यापार तूट वाढण्याची शक्यता आणि पश्चिम आशियातील रेमिटन्सवरील दबावामुळे, आम्ही भारताची चालू खात्यातील तूट (CAD) गेल्या आर्थिक वर्षात अंदाजे 0.8% वरून या आर्थिक वर्षात 2.2% पर्यंत वाढेल,” असे DK जोशी यांच्या नेतृत्वाखालील क्रिसिलच्या अर्थतज्ज्ञांनी अलीकडील विश्लेषणात म्हटले आहे. गेल्या वर्षी सोन्या-चांदीच्या किमतीत झालेल्या वाढीमुळे व्यापार तूट वाढली होती, तर पश्चिम आशियातील संघर्ष आणि पोर्टफोलिओ गुंतवणूक काढून घेतल्याने तेलाचा धक्का यामुळे रुपया मोठ्या प्रमाणात कमकुवत झाला आहे, ज्याने बुधवारी डॉलरच्या तुलनेत 97-निशानांवर फ्लर्ट केले. गुरुवारी, तथापि, मध्यवर्ती बँकेच्या हस्तक्षेपामुळे आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ झाल्यामुळे तो 62 पैशांनी वाढून 96.20 वर बंद झाला. 2026 मध्ये आतापर्यंत सुमारे 7% अवमूल्यन झालेले भारतीय चलन आशियातील सर्वात वाईट कामगिरी करणाऱ्यांपैकी एक आहे. डीलर्सनी सांगितले की, रुपया 50 पैशांनी मजबूत झाला आणि रिझर्व्ह बँकेच्या वतीने सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या जड ड्युटी हस्तक्षेपामुळे मजबूत झाला. LKP सिक्युरिटीजचे संशोधन विश्लेषक जतीन त्रिवेदी म्हणाले, “रुपयामधील रिकव्हरी सध्या कोणत्याही मोठ्या संरचनात्मक बदलाऐवजी नफा-वसुली आणि मऊ क्रूडच्या किमतींमुळे अधिक चालना दिली जात आहे, जरी कमी तेलाच्या किमती चलनाला तात्पुरता दिलासा देत राहतील.” कमकुवत रुपया ही आयातीसाठी वाईट बातमी आहे, विशेषतः क्रूड, कारण त्यामुळे देशांतर्गत चलनवाढ होऊ शकते. “या एक्सोजेनस एनर्जी शॉकने मॅक्रो-ऍपल कार्ट अस्वस्थ केले आहे आणि रुपयाला दबावाखाली ठेवले आहे. मागील संकटांच्या तुलनेत, भारताचे बाह्य संतुलन अधिक मजबूत स्थितीपासून सुरू होत आहे, विशेषत: चालू खात्यातील स्थिरता आणि परकीय चलन गंगाजळीच्या बाबतीत,” DBS अर्थशास्त्रज्ञ राधिका राव आणि फॉरेक्स स्ट्रॅटेजिस्ट फिलिप ली यांनी बुधवारी एका नॉटमध्ये सांगितले.