दिनांक 24 ते 26 सप्टेंबर 2026 दरम्यान हालेलूया इंग्लिश मीडियम स्कूल येथे संपन्न झालेल्या शालेय जिल्हास्तरीय रायफल शूटिंग स्पर्धेमध्ये विद्यालयाच्या रायफल शुटर्सनी 10 मेडल्स प्राप्त केली.यामध्ये 14 वर्षाखालील गटात

The post आदर्श विद्यालय चिखलीच्या रायफल शूटर्सना जिल्हास्तरावर 10 मेडल appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

आदर्श विद्यालय चिखली येथे नमामि भारतम् कार्यक्र सपन्न.

चिखली: स्थानिक आदर्श विद्यालय व उच्च माध्यमिक विद्यालय चिखली येथे शिक्षण प्रसारक मंडळ चिखली चे संचालक गोपाल नाथमलजी बोरा यांच्या अध्यक्षतेखाली तसेच सचिव प्रेमराज भाला यांच्या प्रमुख उपस्थितीत नमामि भारतम् कार्यक्रम संपन्न झाला. यावेळी व्यासपीठावर शिक्षण प्रसारक मंडळ चिखलीचे सहसचिव कैलास शेटे, संचा.लक संतोष खबुतरे, सुहास जामदार, प्राचार्य सतीश गव्हले, उपप्राचार्य श्रीपाद दंडे, पर्यवेक्षक ज्योती भावसार, अविनाश असोलकर, कोमल बाहेकर, या कार्यक्रमाचे निरीक्षक नंदकिशोर गायकवाड माजी प्राचार्य श्री शिवाजी हायस्कूल चिखली, नागेश महाराज गोळे, प्रल्हाद बांडे हे देखील व्यासपीठावर उपस्थित होते.

मान्यवरांच्या हस्ते भारत मातेच्या प्रतिमेचे पूजन करून कार्यक्रमाची सुरुवात झाली. प्राचार्य गव्हले यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक करून कार्यक्रमाचा हेतू स्पष्ट केला. कार्यक्रमाचे प्रमुख वक्ते प्राध्यापक प्रशांत देशमुख यांनी वंदे मातरम् गीताची माहिती सांगून विद्यार्थ्यांमध्ये राष्ट्र भक्तीची भावना एक दृढ केली. जुलमी इंग्रजांची राजवट असताना भारतीयांनी याच वंदे मातरम् महामंत्राने इंग्रजांविरुद्ध लढा पुकारला होता. असे मनोगत व्यक्त केले. आपल्या अध्यक्षीय भाषणा गोपाल बोरा यांनी वंदे मातरम् गीताविषयी विद्यार्थ्यांना सखोल माहिती सांगितली. वेदमंत्रांप्रमाणेच वंदे मातरम देखील वंदनीय आहे. आपण आपल्या आईला वंदन करतो त्याचप्रमाणे आपल्याला राष्ट्राला देखील आपण वंदन करावे याकरिता हे गीत आपणास प्रेरीत करत असते असे मनोगत व्यक्त केले. अध्यक्षीय भाषणानंतर सकाळी ठीक ११:०० वाजता वंदे मातरम् गीताचे सामूहिक गायन करण्यात आले. यावेळी कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन दिनकर शेवाळे तर आभार प्रदर्शन उपप्राचार्य श्रीपाद दंडे यांनी केले. या कार्यक्रमाला विद्यालयातील प्राध्यापक, शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी बंधू-भगिनी व विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

The post आदर्श विद्यालय चिखली येथे नमामि भारतम् कार्यक्रम संपन्न… appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

प्रशांत डोंगरदिवे यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस सामाजिक न्याय विभागाच्या जिल्हाध्यक्ष पदी नियुक्ती

बुलढाणा : शिव, शाहू, फुले, आंबेडकर यांच्या विचारांच्या चळवळीत सक्रियपणे कार्य करणारे सामाजिक कार्यकर्ते श्री. प्रशांत डोंगरदिवे यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (शरदचंद्र पवार) सामाजिक न्याय विभाग, बुलढाणा जिल्हाध्यक्ष या पदावर नियुक्ती करण्यात आली.

विदर्भ प्रभारी तथा माजी मंत्री डॉ. राजेंद्र शिंगणे यांच्या सूचनेनुसार सामाजिक न्याय विभागाचे प्रदेश अध्यक्ष पंडित कांबळे यांनी प्रशांत डोंगरदिवे यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस सामाजिक न्याय विभागा च्या बुलडाणा जिल्हा अध्यक्ष पदी नियुक्ती केली.
या नियुक्तीचे पत्र विदर्भ प्रभारी तथा माजी मंत्री डॉ. राजेंद्र शिंगणे यांच्या हस्ते प्रशांत डोंगरदिवे यांना प्रदान करण्यात आले. यावेळी जिल्हाध्यक्ष नरेश शेळके तसेच प्रसेनजीत पाटील उपस्थित होते.

प्रशांत डोंगरदिवे हे सामाजिक, शैक्षणिक तसेच वंचित व गरजू घटकांच्या प्रश्नांवर सातत्याने काम करत आहेत. शिव-शाहू-फुले-आंबेडकर यांच्या विचारांना केंद्रस्थानी ठेवून सामाजिक न्यायाच्या प्रश्नांसाठी कार्य करण्याची भूमिका त्यांनी यापूर्वीही मांडली आहे.

नवीन जबाबदारी मिळाल्यानंतर सामाजिक न्याय विभागाच्या माध्यमातून जिल्ह्यातील विविध सामाजिक प्रश्न, वंचित घटकांचे प्रश्न आणि जनहिताच्या विषयांवर संघटनात्मक पातळीवर काम करण्याचा त्यांचा प्रयत्न राहणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

या नियुक्तीबद्दल प्रशांत डोंगरदिवे यांचे सहकारी, मित्र व सामाजिक क्षेत्रातील कार्यकर्त्यांकडून अभिनंदन करण्यात येत आहे.

The post प्रशांत डोंगरदिवे यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस सामाजिक न्याय विभागाच्या जिल्हाध्यक्ष पदी नियुक्ती appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

The post आदर्श विद्यालयाची मार्शल आर्टपटू भक्ती फुलझाडेला जिल्हास्तरावर गोल्डमेडल appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

चिखलीत सहकार्य गणेश मंडळाची इको फ्रेण्डली गणेशमूर्ती

भक्तीसोबत पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश; पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाची १२ वर्षांची परंपरा कायम

शाडूमाती व गव्हाच्या ओंब्यांपासून साकारली मूर्ती; ‘अन्न हे पूर्णब्रह्म’चा संदेश देणारा आकर्षक देखावा

चिखली (प्रति.) : संपूर्ण महाराष्ट्रात गणेशोत्सवाचा उत्साह पाहायला मिळत असून सर्वत्र भक्तिमय आणि मंगलमय वातावरण निर्माण झाले आहे. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही सहकार्य गणेश मंडळाच्या वतीने पर्यावरणपूरक अर्थात इको फ्रेण्डली गणेशमूर्तीची स्थापना करण्यात आली आहे.

प्लॅस्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्ती, थर्माकॉल तसेच सजावटीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या विविध साहित्यामुळे जलप्रदूषणासह पर्यावरणाची हानी होते. त्यामुळे पर्यावरणपूरक पद्धतीने गणेशोत्सव साजरा करण्याची गरज आहे. हीच बाब लक्षात घेऊन सहकार्य गणेश मंडळाने गेल्या १२ वर्षांपासून पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देत इको फ्रेण्डली गणेशमूर्ती स्थापनेची परंपरा कायम ठेवली आहे.

यंदा मंडळाच्या वतीने शाडूमाती तसेच गव्हाच्या ओंब्यांचा वापर करून गणेशमूर्ती साकारण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, यंदाच्या देखाव्यातून अन्नदानाचे महत्त्व आणि शेतीचे महत्त्व प्रभावीपणे मांडण्यात आले आहे. ‘अन्न हे पूर्णब्रह्म’ या भावनेतून अन्नाची नासाडी टाळण्याचा तसेच शेतकऱ्यांच्या कष्टाचा सन्मान करण्याचा सामाजिक संदेश देखाव्यातून देण्यात आला आहे.

दरम्यान, २१ सप्टेंबर रोजी सहकार्य गणेश मंडळाच्या वतीने रक्तदान शिबिर, आरोग्य शिबिर तसेच लहान मुलांसाठी विविध स्पर्धांचे आयोजन करण्यात आले आहे. वर्षभर मंडळाच्या वतीने विविध सामाजिक उपक्रम राबविले जातात. त्यामुळे गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून धार्मिक उत्सवासोबतच सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा प्रयत्न मंडळाकडून केला जात आहे.

पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती आणि सामाजिक संदेश देणारा आकर्षक देखावा पाहण्यासाठी शहरातील नागरिक, आबालवृद्ध तसेच लहान मुलांची गर्दी होत असून मंडळाच्या या उपक्रमाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत आहे. सहकार्य गणेश मंडळाच्या पर्यावरणपूरक उपक्रमातून प्रेरणा घेत शहरातील इतर गणेश मंडळांकडूनही पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती स्थापनेला प्राधान्य दिले जात असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.

या उपक्रमासाठी मंडळाचे अध्यक्ष संदीप लोखंडे तसेच जयंत चव्हाण, निलेश भुसारी, श्रीकांत सोळंकी, सुचित भराड, नितीन जांगीड, आशिष गोलानी, संजय कदम, चेतन नागवानी, दत्ता खंडेलवाल, ओम वसु, हर्षल अग्रवाल, वचन वायकोस, निखिल खरपास, अभिषेक काकडे, पवन देशमुख, कृष्णा नागरे, कुणाल म्हस्के, कुणाल चव्हाण यांच्यासह मंडळाचे पदाधिकारी व कार्यकर्ते परिश्रम घेत आहेत.

The post चिखलीत सहकार्य गणेश मंडळाची इको फ्रेण्डली गणेशमूर्ती appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

चिखली येथे उपवार्गीकरण विरोधी महामोर्चा लाखोच्या संख्येने उपस्थित राहावे*- उपवर्गीकरण विरोधी संघर्ष समिती चिखली

चिखली -: (प्रतिनिधी) महाराष्ट्रातील जिल्हा जिल्ह्यात व तालुका तालुक्यात वर्गीकरणाच्या विरोधात दि ८ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ११. ०० वाजता महामोर्चाचे आयोजन करण्यात आले आहे. या महामोर्चा मध्ये सरसेनानी आनंदराज आंबेडकर, माजी खासदार जोगेंद्र कवाडे सर, खासदार चंद्रकांत हांडोरे, माजी मंत्री नितीन राऊत, आमदार सिद्धार्थ खरात मा. आ. बबनराव घोलप, भाई दीपक केदार व रुक्मिणीताई लोंढे यासह इतरही ५९ जातीचे प्रतिनिधी उपस्थित राहणार असून शासनाकडे या न्याय मागण्याचे निवेदन हजाराच्या संख्येत दिल्या जाणार आहे. स्वतःच्या अस्तित्वासाठी तालुक्यातील सर्व वेगवेगळ्या गटात विखुरलेले संपूर्ण आंबेडकरी चळवळीचे नेते कार्यकर्ते व समाज बांधव एकत्र येऊन कुठल्याही मनभेद मतभेद न ठेवता सर्वांनी मिळून मिसळून हा महामोर्चा यशस्वी करण्यासाठी सर्वांनी जास्तीत जास्त संख्येने परिश्रम घेतलेले आहेत आणि त्याच अनुषंगाने हा मोर्चा यशस्वी होऊन शासन दरबारी न्याय मागण्यासाठी आपण आपल्या सर्वांच्या साक्षीने यायचे आहेत हा राज्य शासनाने अनुसूचित जातीच्या उपवर्गीकरणाची प्रक्रिया तात्काळ रद्द करावी शासनाने नियुक्त केलेल्या माजी न्यायमूर्ती अनंत बदर आयोगाची अहवाल तात्काळ सार्वजनिक करून गैरसविधानिक एक सदस्य अनंत बदर समिती रद्द करावी अनुसूचित जातीचा उपवर्गीकरणाबाबत महाराष्ट्रातील ५९ जाती पैकी ५८ जातीची मोठ्या प्रमाणात विरोध आहे त्यामुळे संविधानिक उपवर्गीकरण तात्काळ रद्द करण्यात यावे महाराष्ट्रातील अनुसूचित जाती जमातीच्या जातीनिहाय सामाजिक शैक्षणिक व आर्थिक स्थितीच व्यापक सर्वेक्षण करून त्याचा अहवाल जाहीर करावा अनुसूचित जाती विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती वस्तीगृह कौशल्य विकास योजना स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन तसेच सुविधा वाढवून त्यांची विशेष उपाययोजना करण्यात याव्या. यासह वेळेवर येणाऱ्या मागण्याचे निवेदन राज्य सरकार ला सादर करण्यात येणार आहे. तरी आपण जास्तीत जास्त संख्येने ८ सप्टेंबर २०२६ रोजी कुठेही असा पण हजारोच्या संख्येने चिखली मध्ये दिसा असे आवाहन आंबेडकरी समाज व अनुसूचित जाती उपवर्गीकरण विरोधी संघर्ष समिती चिखली यांनी केली आहे

The post चिखली येथे उपवार्गीकरण विरोधी महामोर्चा लाखोच्या संख्येने उपस्थित राहावे*- उपवर्गीकरण विरोधी संघर्ष समिती चिखली appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

चिखली तहसील कार्यालयातील रेशन कार्ड ऑनलाइन प्रक्रियेत नागरिकांकडून ₹१०० अनधिकृत शुल्क? चौकशीची मागणी

चिखली : चिखली तहसील कार्यालयातील रेशन पुरवठा विभागामध्ये रेशन कार्ड ऑनलाइन करण्याच्या नावाखाली नागरिकांकडून प्रत्येक अर्जामागे ₹१०० अनधिकृतपणे घेतले जात असल्याची तक्रार समोर आली आहे. याप्रकरणी संबंधित कर्मचारी व अधिकाऱ्यांवर तात्काळ कारवाई करावी, अशी मागणी करणारे निवेदन रिपब्लिकन सेनेच्या वतीने तहसीलदारांकडे सादर करण्यात आले आहे.

निवेदनात नमूद केल्यानुसार, रेशन कार्ड ऑनलाइन करण्यासाठी नागरिकांकडून प्रत्येक वेळी ₹१०० घेतले जात असल्याच्या तक्रारी नागरिकांकडून पुराव्यासह प्राप्त झाल्या आहेत. सदर रक्कम घेताना नागरिकांना कोणतीही अधिकृत पावती दिली जात नसल्याचेही निवेदनात म्हटले आहे.

रेशन कार्ड ऑनलाइन करण्यासाठी शासनाने निश्चित केलेले शुल्क किती आहे, तसेच ऑनलाइन प्रक्रियेची पद्धत व आवश्यक कागदपत्रांची माहिती नागरिकांना तहसील कार्यालयातील रेशन पुरवठा विभागात ठळक फलकाद्वारे उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. त्यामुळे नागरिकांमध्ये असलेला संभ्रम दूर होण्यास मदत होईल, असे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.

तसेच, नागरिकांकडून पावती न देता घेतले जाणारे ₹१०० नेमके कोणत्या कारणासाठी घेतले जातात, या रकमेचा हिशोब काय आहे आणि ती रक्कम कोणाकडे जमा केली जाते, याची सखोल चौकशी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. चौकशीत नागरिकांकडून अनधिकृतपणे पैसे घेतल्याचे निष्पन्न झाल्यास संबंधित कर्मचारी व अधिकाऱ्यांवर नियमानुसार कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी निवेदनातून करण्यात आली आहे.

दरम्यान, रेशन पुरवठा विभागात यापूर्वीही नागरिकांची आर्थिक लूट होत असल्याच्या तक्रारी असल्याचा आरोप करण्यात आला असून, अशा प्रकारांना तात्काळ आळा घालणे आवश्यक असल्याचे निवेदनात म्हटले आहे. प्रशासनाने या गंभीर तक्रारीची दखल घेऊन पारदर्शक चौकशी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

प्रशासनाने या प्रकरणाकडे दुर्लक्ष केल्यास रिपब्लिकन सेनेच्या वतीने तहसील कार्यालय, चिखली येथे लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशाराही रिपब्लिकन सेनेचे विदर्भ प्रदेश सचिव विजयकांत गवई यांनी निवेदनातून दिला आहे. निवेदन देतेवेळी सलीम भाई, ब्रम्हाभाऊ साळवे, सतीश पवार, अमोल लहाने आदि उपस्थित होते.

The post चिखली तहसील कार्यालयातील रेशन कार्ड ऑनलाइन प्रक्रियेत नागरिकांकडून ₹१०० अनधिकृत शुल्क? चौकशीची मागणी appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

लोककवी वामनदादा कर्डक यांचे मानसपुत्र कवी-गायक दिगंबर पवार यांना ‘फुले-शाहू-आंबेडकर बहुमान पुरस्कार’ जाहीर.

दिगंबर पवार यांनी गेल्या अनेक वर्षांपासून गायनाच्या माध्यमातून सामाजिक प्रबोधन आणि जनजागृतीचे कार्य केले आहे. सर्वधर्मसमभाव, सामाजिक एकोपा आणि सांप्रदायिक ऐक्याचा संदेश देणारी गीते सादर करून त्यांनी समाजात बंधुता आणि मानवतेचा विचार रुजविण्याचा प्रयत्न केला आहे.

बहुजन साहित्य संघ, चिखलीच्या वतीने गेल्या अनेक वर्षांपासून बहुजन साहित्य संमेलनाच्या माध्यमातून सामाजिक अभिसरण आणि प्रबोधनाचे कार्य केले जाते. समाजातील सामाजिक, शैक्षणिक, सांस्कृतिक, वैचारिक, कला, शौर्य, उद्योग आदी विविध क्षेत्रांत समर्पित भावनेने कार्य करणाऱ्या तसेच मानवी मूल्ये आणि प्रबोधनात्मक विचारांचा प्रसार करणाऱ्या मान्यवरांचा फुले-शाहू-आंबेडकर बहुमान पुरस्काराने गौरव करण्यात येतो.
याच उपक्रमांतर्गत गायन व प्रबोधन क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याबद्दल दिगंबर विक्रम पवार यांची पुरस्कारासाठी निवड करण्यात आली आहे.
या पुरस्काराचे वितरण दि. २३ ऑगस्ट २०२६ रोजी पंढरपूर येथील पद्मनाभ पॅलेस हॉल, मंगल कार्यालयात आयोजित सातव्या राज्यस्तरीय बहुजन साहित्य संमेलन-२०२६ मध्ये मान्यवरांच्या हस्ते करण्यात येणार आहे.
दिगंबर पवार यांच्या कार्याची आणि पुरस्कारासाठी झालेल्या निवडीची साहित्य, कला, सामाजिक व सांस्कृतिक क्षेत्रातून दखल घेतली जात असून, चिखलीच्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेल्याची भावना व्यक्त होत आहे.

The post लोककवी वामनदादा कर्डक यांचे मानसपुत्र कवी-गायक दिगंबर पवार यांना ‘फुले-शाहू-आंबेडकर बहुमान पुरस्कार’ जाहीर appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

महाकवी वामनदादा कर्डक : वादळवारा

माझी म्हणू का, ही फियाट गाडी माझी म्हणू का.. सध्या ट्रेंडिंग मध्ये असलेले हे गाणं.. मात्र बहुतेकांना माहीत नसेल की हे गाणं अनेक दशकांपूर्वी लिहिलं गेलं आहे आणि ते लिहिणारे वामनदादा कर्डक हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठ्या शाहिरांपैकी एक आहेत. आज त्यांचा वाढदिवस. काही वर्षापूर्वी त्यांची जन्मशताब्दी झाली होती, तेव्हा त्यांच्यावर लिहीलेला लेख आज पुन्हा शेअर करतोय, आपल्या आगामी सॉल्लिड माणसं या पुस्तकात हा लेख असेलच..

“माणसा इथे मी तुझे गीत गावे,
असे गीत गावे तुझे हित व्हावे..
असे तुझे माझे नाते जडावे
तुझ्या संकटाशी इथे मी लढावे..‌

माणसा इथे मी तुझे गीत गावे….” आपली प्रतिभावंत लेखणी आणि आपली धारदार वाणी माणसाच्या कल्याणासाठी झिजवणाऱ्या वामनदादा कर्डक यांचा आज वाढदिवस. शाहिरी जलसा हे आंबेडकरी चळवळीच महत्त्वाचं अंग. नव्या युगाचे नवे विचार गावागावात पोचवण्याचं काम महाराष्ट्रातील लोकशाहीरांना जाईल.. आणि या शाहिरी परंपरेचा मानबिंदू म्हणून वामनदादा यांचं नाव आदराने घेतले जाईल…फक्त शाहीर नाही तर महाकवी उपाधीने गौरवण्यात येणारे वामनदादा एकमेवच..‌

बाबासाहेब आंबेडकर म्हणतात की माझ्या दहा भाषणाचे काम शाहीरांचे एक गाणे करते.. दलीत, श्रमिक, शेतकरी वर्गाच्या प्रश्नांना वाचा फोडत.. समतेचा, जातीवर्गदास्यअंताचा, स्त्रीस्वातंत्र्याचा प्रचार करत आणि संयुक्त महाराष्ट्राचा जागर करत शाहीर अमर शेख, लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे, शाहीर गवाणकर यांच्या डफांनी महाराष्ट्रात रान पेटवलं. वामनदादा कर्डक हे देखील त्यात आघाडीवर होते. दुर्दैवाने अमर शेख, गवाणकर, अण्णाभाऊ यापैकी कुणालाच दीर्घायुष्य लाभले नाही. सत्तरीच्या दशकापूर्वी वामनदादा वगळता इतर सर्व तोफा कालवश झाल्या. मात्र त्यानंतर तीनचार दशकं वामनदादा यांची मुलुखमैदान तोफ धडधडत होती.. इतरांना प्रेरणा देत होती. नवी पिढी घडवत होती.

नाशिकच्या सिन्नर तालुक्यातील देशवंडी नावाच्या छोट्या खेड्यात १५ ऑगस्ट १९२२ रोजी तबाजी आणि सईबाई कर्डक या जोडप्याच्या पोटी वामनदादांचा जन्म झाला. घरामध्ये एक मोठा भाऊ, एक धाकटी बहीण.‌ सर्व घर शेतीवर अवलंबून, मात्र शेती कोरडवाहू आणि केवळ उदरनिर्वाह प्रकारची. शेतीवर घरचेच भागायचे नाही, विकून चार पैसे मिळवणे दूरच. त्यामुळे आईसोबत तीनही पोरं रानात जाऊन, लाकडे गोळा करून, त्यांच्या मोळ्या बांधून, सिन्नरच्या बाजारात विकायचे आणि त्यातून तेल, मीठ मिरचीचे पैसे मिळवायचे. वडील देखील बिड्या वळायचं काम करायचे. तरीही पाऊसकाळात घरात खायला दाणा असेल त्याची शाश्वती नाही.

पोटापाण्याची लढाई सुरु असताना साहजिकच या मुलांच्या शिक्षणाकडे लक्ष देणे परवडणारं नव्हतं, आणि तेव्हा शिक्षणाचे महत्त्व वाटलं देखील नव्हतं. वामनदादा दोन-तीन वर्ष शाळेमध्ये गेले परंतु तिथं काय त्यांचं मन रमलं नाही की त्यांना तिथं काही गमलं नाही. शिक्षणाला रामराम केला गेला.‌ गुरं राखायचं काम करता करता कुठे जत्रांमध्ये कुस्त्या मारुन चार पैसे मिळवायचे. गावात मिळेल ते मजुरीचे काम सुरू केलं.‌ त्या काळातील प्रथेप्रमाणे विसाव्या वर्षीच त्यांचं लग्न देखील झालं.‌ मात्र पहिली पत्नी पदरात एक पोरगी टाकून सोडून गेली, आणि आजारपणात मुलीचं देखील निधन झालं. दुःखाचा डोंगर एकापाठोपाठ एक.. या सर्वातून बाहेर पडण्यासाठी वामनदादांनी गाव सोडलं आणि ते आईला सोबत घेऊन मुंबईला आले.

मुंबईत आल्यावर नाना प्रकारची कामं करून पाहिली, कधी कोळसा वखारीमध्ये मजुरी केली, कधी चिक्की, आईस्क्रीम विकायचं काम केलं. काही दिवस टाटा ऑईल मिल्समध्ये तर काही दिवस शिवडीमध्ये गिरणी कामगार म्हणून काम केलं. बीडीडी चाळीमध्ये एक खोली मिळाली, तिथं पथारी पसरली होती. तिथे त्यांची ओळख झाली समता सैनिक दलासोबत, आणि विश्वसूर्य डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासोबत. समता सैनिक दलामार्फत बाबासाहेबांच्या सभेचे आयोजन करण्यात त्यांचा पुढाकार असे. आजच्या काळात अक्षरओळख असलीच पाहिजे हे समजल्यामुळे ते लिहायला, वाचायला शिकू लागले.

मायानगरी मुंबईमध्ये तेव्हा चित्रपटसृष्टीचं खूप आकर्षण होतं. तालीम खेळून कसलेलं शरीर असलेले वामनदादा रूपाने देखील देखणे. त्यांना वाटायचं की हीरो म्हणून भूमिका भेटली पाहिजे. यासाठी अनेक स्टुडिओमध्ये हेलपाटे मारले. एक्सट्रा किंवा मॉब सीनमधील भूमिका मिळायच्या, पण त्याने ना पुरेसे पैसे मिळायचे ना समाधान. एक दिवस असेच फावल्या वेळात राणीच्या बागेमध्ये बसले असताना त्यांना एका हिंदी गीताचे विडंबण करावं वाटलं. एकामागोमाग एक ओळी सुचत गेल्या आणि गाणे तयार देखील झालं. वामनदादांनी कुणाचीही भीड न बाळगता लगेच राणीच्या बागेमध्येच पूर्णतः अनोळखी गर्दीसमोर ते सादर देखील केलं. विशेष म्हणजे लोकांना ते प्रचंड आवडलं. अशा रीतीने राणीच्या बागेमध्ये १९४३ साली एका २१ वर्षाच्या कवी आणि गायकाचा जन्म झाला. पुढे हा कवी दहा हजारांहून अधिक गाणी, गझल, पोवाडे आणि कविता लिहिणार होता.

त्यांच्या या प्रतिभेचा आंबेडकरी जलशांमध्ये लवकरच वापर होऊ लागला. आणि हा हिरा अधिकच तेजाने चमकू लागला. बाबासाहेबांच्या भाषणाआधी वामनदादा यांचं गाणं असा प्रयोग महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी झाला.‌ बाबासाहेबांनी त्यांच्या गाण्याची स्तुती अनेकवेळा भाषणातून केली आहेच. वामनदादांची संपूर्ण कारकीर्द ही एका विशिष्ट दिशेने झालेली दिसते. एक विचार मांडायचा होता, लोकांना आवडेल असं गाण्यापेक्षा वेळप्रसंगी कडू औषध पाजायची त्यांची भावना होती. आंबेडकरांकडे देव म्हणून न पाहता आदर्श म्हणून पाहावं, भक्त नाही तर अनुयायी बनावं असा त्यांचा प्रयत्न होता.

त्यांच्या कार्यक्रमाची सुरुवात कोणत्याही देवाला न वंदन करता केवळ मानवाला वंदन करून व्हायची…
“वंदन माणसाला, वंदन माणसाला
दे कायेचे अन मायेचे चंदन माणसाला ..‌”

वामनदादांच्या लेखणीमध्ये प्रचंड धार होती. व्यवस्थेला प्रश्न विचारताना ते कुणाची हयगय करत नसत. “ये आझादी झुठी है, अभी देश कि जनता भुकी है” असे म्हणणारे अण्णाभाऊ आणि उद्योगपतींप्रमाणेच सामान्य जनतेला देखील वाटा मागणारे वामनदादा, दोघांची एकच नाळ… वामनदादा म्हणतात

“सांगा आम्हाला बिर्ला बाटा टाटा कुठाय हो?
सांगा धनाचा साठा अन् आमचा वाटा कुठाय हो?
घाम शेतात आमचा गळे, चोर आयतच घेऊन पळे
धन चोरांचा हा पळण्याचा फाटा कुठाय हो? सांगा धनाचा….

इथ बिऱ्‍हाड उघड्यावर, तिथं लुगडी लुगड्यावर
या दुबळीचं धुडकं-फडकं धाटा कुठाय हो? सांगा धनाचा….

शोधा सारे साठे चला, आज पाडा वाडे चला
वामनदादा आमचा घुगरी घाटा कुठाय हो?
सांगा धनाचा साठा अन् आमचा वाटा कुठे आहे हो.”

असा कडक जाब विचारणारे वामनदादा प्रसंगी अगदी साध्या सोप्या शब्दांमधून डोळ्यापुढे चित्र उभं करत श्रोत्यांच्या काळजामध्ये हात देखील घालू शकतात.

“पाणी वाढ गं माय, पाणी वाढ गं
लयी नाही मागत भर माझं, इवलंसं गाडगं
पाणी वाढ गं माय, पाणी वाढ गं……

काळानं केलं काळं, जातीचं विणलं जाळं
पाण्याचा घोटासाठी तळमळतय माझं बाळं
पाज आम्हाला पाणी, नंतर डोळं फाडं गं
पाणी वाढ गं माय, पाणी वाढ गं….. “

हे गाणे ऐकताना श्रोते, मग ते कोणत्याही जातीचे असेनात, आसवांनी चिंब भिजून गेल्याशिवाय राहत नसत.

समता सैनिक दलामधून त्यांच्या अभिनयाची हौस भागली गेली. ललाट लेख नावाच्या नाटकामध्ये घुमा नावाच्या पात्राची त्यांनी भूमिका केली होती. मात्र त्यांना तरी ओळख आणि लोकप्रियता मिळाली ती जलश्यामध्येच.. वामनदादांचे कार्यक्रम एवढे हिट होऊ लागले की कधीकाळी संघर्ष करायला लावणारे सिनेजगत आता त्यांना मानाने बोलावू लागले. सांगते ऐका मधील सुप्रसिद्ध गाणं “सांगा या वेडीला माझ्या गुलछडीला” हे वामनदादांनी लिहीलं आहे. याशिवाय “चल गं हरणे तुरू तुरू”, “ह्यो ह्यो पाहुणा, शकुचा मेहुणा” यांसारखी प्रसिद्ध चित्रपटगीते वामनदादांच्या लेखणीतूनच उतरली आहेत.

अर्थात तळागाळातील लोकांमध्ये काम करायची सवय लागल्यावर वामनदादा चित्रपटाच्या जगात जास्त दिवस रमले नाहीत. त्यांनी चळवळीवर आपला जोर लावला. वामनदादा आपल्या गाण्यातून दुर्दम्य आशावाद प्रकट करतात, ज्यातून चळवळीत काम करणाऱ्या युवकांना आजही प्रेरणा मिळते.

“तुफानातले दिवे हो आम्ही तुफानातले दिवे
तुफान वारा पाऊस धारा मुळी न आम्हा शिवे.

हाय बिचारा दुबळा वारा निर्दयतेने करीतो मारा
ह्या वाऱ्‍याने मावळणारी जात आमुची नव्हे.
तुफानातले दिवे हो आम्ही तुफानातले दिवे”

हे गाणे असो किंवा

“काल भीमाने तुकडे केले मनुस्मृतीच्या सापाचे
उगीच आता भिऊ नका या सापाच्या कातीला.”

चळवळीला बळ देण्याचं, धीर देण्याचं काम वामनदादांची गाणी करत असतात. गेल्या काही दशकात आंबेडकर चळवळीची जी अवस्था झाली ती पाहून त्यांच्यातील कार्यकर्ता व्यथित होत होता.. मात्र निराश ना होता ते स्त्रीवर्गाला ही चळवळ हातात घ्यायचं आवाहन करतात.

“तरुण आपले बसू लागले लपून लुगड्यामधी गं
केस तयांचे फसू लागले बाळ्या बुगड्यामधी गं
जोम तयांचा झाला शिळा, कुठे दिसेना झेंडा निळा
मंजुळा, पाजळ आपुला विळा चल गं रणामधी. “

बाबासाहेबांचे नाव घेऊन स्वतःची पोट भरणाऱ्या राजकारणी मंडळींवर वामनदादांचा चाबूक त्वेषाने चालतो.

“भीमा तुझ्या मताचे जर पाच लोक असते
तलवारीचे तयाचे न्यारेच टोक असते.
वाणीत भीम आहे, करणीत भीम असता
वर्तन तुझ्या पिलांचे सारेच चोख असते”

काम कमी मात्र श्रेय घ्यायला पुढे असणाऱ्या बोगस नेत्यांना वामनदादा अप्रत्यक्षपणे सुनावतात. इथे भीम हा भीमाई ..माता माऊली बनते.

“तुझीचं कमाई आहे गं भीमाई
कुणाचेच काही इथे कष्ट नाही

लाभले ना जेथे प्यावयास पाणी,
ज्ञानाची धारा अशा माळरानी
तुझ्याच प्रतापे आणलीस आई,
कुणाचेच काही इथे कष्ट नाही

कालचे रिकामे, आताचे निकामे,
जगतात आई तुझियाच नामे
इथे गीत वामन खरे तेच गाई ,
कुणाचेच काही इथे कष्ट नाही”

वामनदादांना कार्यक्रमांमध्ये बोलवण्यात राजकीय लोकांची पंचायत होऊ शकत असे. कारण त्यांच्या या खऱ्या गाण्यातून कधी आपल्यालाच फटके मिळू शकतील हे सांगता येणं अवघड.

“तुझ्या हाती तूप आलं, तुझ्या हाती साय,
समाजाचं काय रे गड्या ह्या देशाचं काय..”

गाताना वामनदादा आपल्याला चारचौघात असा प्रश्न विचारू शकतील ही भीती.

निवडणुका आल्या की पैश्याचा बाजार सुरू होतो, तेव्हा वामनदादांचा डफ बोलू लागतो

“अशा दीड दमडीच्या पायी
माझा समाज विकणार नाही”

एकदा तर चक्क विधानसभा निवडणूक आखाड्यामध्ये देखील वामनदादांनी उडी घेतली. पैशाची अर्थातच बोंब होती, प्रचारासाठी कुठून तरी एक जीप उपलब्ध झाली. मात्र त्यांचे कार्यकर्ते सायकलवर फिरून त्यांचा प्रचार करत होते. प्रचार सभेमध्ये देखील भाषण कमी आणि गाणी जास्त असायची. प्रस्थापित व्यवस्थेमध्ये वामनदादा निवडून येणे अशक्य होतं आणि झालंही तसंच. डिपॉझिट पण जप्त झालं.

अश्या अवलिया फकिरासोबत संसार करणे किती अवघड.. घरात तव्यावर शब्द टाकता येत नाहीत, पीठ लागतं. साहजिक त्यांची पत्नी शांताबाई कर्डक या संसारगाडा रेटताना मेटाकुटीला आल्या असणार. मात्र त्यांची नाराजी दूर करणे वामनदादा संख्या अवलियाला काय अवघड असणारं. वामनदादा त्यांना “खडमी” या नावाने हाक मारायचे. एकदा त्यांच्याच वस्तीत कार्यक्रम सुरू होता, वामनदादांनी त्यांच्याकडे पाहून गाणे म्हणले.

“असेच एकाकी गेले सासूचे डोळे,
अशीच वामनची सून पलंगी लोळे.
सासूची गादी आता आली पलंगाखाली,
अन् सूनबाई हसली गाली,
सासूबाई म्हातारी झाली.”

हे म्हणत असताना त्यांच्या नेहमीच्या फुल टू फिल्मी स्टाइलने एका गुडघ्यावर बसलेल्या वामनदादांनी पत्नीच्या दिशेने इशारे केले आणि त्या चारचौघात गोऱ्यामोऱ्या झाल्या होत्या.

वामनदादांच्या जयंतीनिमित्त आयोजित व्याख्यानात डॉ. रविचंद्र हडसनकर यांनी त्यांची एक आठवण सांगितली. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यावरील एकतरी गाणे लता मंगेशकर यांनी गावे, अशी वामनदादांची खूप इच्छा. त्यासाठी वामनदादा आणि हडसनकर लता मंगेशकर यांना भेटायला त्यांच्या घरी गेले. तिथं त्यांचं जेवण झालं. मात्र गाणं मिळाले नाही. “तुम्ही दगडांचीच गाणी गा, माणसाची गाणी नका गाऊ.” अशा स्पष्ट शब्दात वामनदादांनी लता मंगेशकर यांना तोंडावर सुनावलं होतं.

मानधन ठरल्याशिवाय कार्यक्रम ना करणारे, स्वतःला चळवळीचे शाहीर म्हणवून घेणारे अनेक आपल्याला माहीत. मात्र त्यांची गुणवत्ता वामनदादांच्या पासंगाला देखील पुरणार नाही. बिदागी न ठरवता हजारो कार्यक्रम करणारे वामनदादा. त्यांच्या अहमदनगरच्या कार्यक्रमाचा किस्सा आहे. कार्यक्रम रंगात आला होता, तेव्हा वामनदादांचा कार्यक्रम सुरू आहे हे ऐकून तिथं कार्यक्रमाला दोन भंते मोठ्या आशेने उपस्थित झाले. त्यादिवशी कार्यक्रमातून गोळा झालेले सर्वच्या सर्व ३००० रुपये त्यांनी भंतेंना देऊन टाकले. विशेष म्हणजे त्यादिवशी परत जाण्यासाठी बसभाड्यापुरते देखील पैसे वामनदादांकडे नव्हते. तरी मनाची ही दिलेरी… आम्हा घरी धन.. शब्दांचीच रत्ने

ही रत्ने उधळताना त्यांनी गझलचा देखील चांगला वापर केला. वामनदादा हे उत्कृष्ट गझलकार होते. त्यांनी २५० पेक्षा जास्त हिंदी, मराठी गझल लिहिल्या आहेत.

“कानात काल माझ्या माझे मरण म्हणाले,
तन मन तुलाच माझे आले शरण म्हणाले.”

या सारखी भावुक गझल असो किंवा

“सर झुकानेवाले तेरा सर क्या है
सर में तेरे भीम का असर पैदा हो
मारनेवालो के हाथ रोक सके
हो तो ऐसा जानेजिगर पैदा हो
पैदा हो तो भीमसा नर पैदा हो
एक नया आंबेडकर पैदा हो”

यासारखी आक्रमक.. त्यांनी गझल हा प्रकार लीलया हाताळला. मात्र त्यांचे नाव गझल निर्मिती क्षेत्रात काहीसे उपेक्षित राहिले आहे.

“चांदण्याची छाया कापराची काया,
माऊलीची माया होता माझा भीमराया”

असं बाबासाहेबांचं वर्णन अतिशय तरल काव्यात्मक शब्दांमध्ये वामनदादा करतात. त्याच वेळी

“भीम हा सात ठिगळाच्या बंडीचा खिसा होता” असं वास्तववादी वर्णन देखील त्यांच्याकडून येतंच. त्यांचा हा हिरो मार खाणारा देखील असतो. ते म्हणतात.

“पाहिला भीम आम्ही रामरथ ओढताना
पाहिला गुलामीची बेडी तोडतांना
पाहिला गोदातीरी मार खाणाऱ्यामधी
पाहिला भीम आम्ही रणी लढणाऱ्यामधी.”

त्यांच्या नायकाचे हे मोठेपण आहे की तो मार खाऊन देखील लहान होत नाही.. उलट संकटात असलेल्या प्रत्येकाला आपला साथीदार वाटतो.

“जरी संकटाची काळरात होती
तरी भीमराया तुझी साथ होती.”

आज त्यांची गाणे गाऊन अनेक कलाकार चरितार्थ चालवत आहेत.

“पहाट झाली प्रभा म्हणाली भीम जयंती आली
चांदाची चांदणी येऊन खाली वारा भीमाला घाली”

हे गाणे किंवा

“जखडबंद पायातील साखळदंड
तडातड तुटले तू ठोकताच दंड
झाले गुलाम मोकळे, भीमा तुझ्या जन्मामुळे
उद्धरली कोटी कुळे, भीमा तुझ्या जन्मामुळे”

ही गाणं झाल्याशिवाय एकही भीमजयंती पूर्ण होत नाही. “जिथं जातो तिथं पेरीत जातो चिल्यापिल्यांना चारा” म्हणणारे वामनदादा आज खरच अनेक पिलांना चारा पुरवत आहेत.‌

वाटचाल, मोहळ, हे गीत वामनाचे हे वामनदादांचे तीन कवितासंग्रह प्रसिद्ध झाले आहेत तर ‘माझ्या जीवनाचं गाणं’ या नावाने आत्मवृत्त देखील प्रकाशित झालं आहे. आयुष्याच्या अखेरीपर्यंत त्यांनी लेखन आणि गायन सुरू ठेवलं. १९९३ मध्ये वर्धा इथं झालेल्या अखिल भारतीय आंबेडकरी साहित्य संमेलनाचे पहिले अध्यक्षपद भूषवण्याचा सन्मान वामनदादांना मिळाला आहे. १५ मे २००४ साली त्यांचं निधन झालं. त्यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ १५ मे २००८ रोजी पहिले अखिल भारतीय महाकवी वामनदादा कर्डक साहित्य संमेलन औरंगाबाद येथे आयोजित करण्यात आलं होतं. नाशिक येथे त्यांच्या नावाने स्मारक विकसित करण्यात येत आहे. औरंगाबाद विद्यापीठात त्यांच्या नावाने अध्यासन सुरू आहे.

“कोपी कुपी सोडून साऱ्या माड्या लोळविणारा
मी वादळ वारा..मी वादळ वारा..”

वादळवाऱ्याप्रमाणे उभं आयुष्य जगलेल्या वामनदादांना अभिवादन करताना आजच्या काळात त्यांची कमतरता खूप भासते. आज कोपी कुपींना कोणी वाली नाही. माड्यांना मात्र संरक्षण मिळत आहे. विस्थापितांचे नेते म्हणून घेणारे ल़ोक प्रस्थापितांच्या मांडीला मांडी लावून बसले आहेत.. तूप साय खात आहेत आणि त्यांच्या समर्थकांना हा विश्वासघात वाटत नाही, चीड देखील येत नाही. आपण जिवंत असू तर चीड आली पाहिजे.. वामनदादा म्हणतात,

तुम्हाला चीड यावी, तिची ठिणगी उडावी
भुकेल्या माणसाची भूक जाळीत जावी
कविता हीच आता जगाचे गीत व्हावी
कविता हीच आता जगाचे गीत व्हावी “”संकलन कवी गायक मानसपुत्र दिगंबर विक्रम पवार चिखली जिल्हा बुलढाणा..

The post महाकवी वामनदादा कर्डक : वादळवारा appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.

भारत वंदन कला महोत्सव २०२६ मध्ये प्रतिभाशाली कलाकारांचा सन्मान.

कार्यक्रमात मुलांची कला आणि प्रतिभा यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी उत्कृष्ट प्रस्तुती देणारे प्रतिभावंतांना सन्मानित करण्यात आले. मुलांचा आदर करणे आणि मार्गदर्शन करणे या मध्ये चिखलीच्या गायिका जया मिलिंद आराख यांनी आपल्या गायनाची छाप उमटविली. लाजपत नगरमधील – सर्वं लाजपतन भवन येवे -९- ऑगस्टला संगीत व नृत्य महोत्सव झाला यात चिखलीत गायन कलेची जोपासना व करणान्या आराख यांनी महोत्सवात ‘देशभक्तीपर ‘वंदे मातरम’ गीत सादर केले. त्यांच्या सुमधुर गायनाला उपस्थित रसिकांनी उत्फूर्त दाद दिली.या राष्ट्रीय महोत्सवात बुलढाणा जिल्द्यातुन सहभागी झालेल्या त्या एकमेव महिला कलाकार ठरल्या. उत्कृष्ट सादरीकरणाबददल फाउंडेशनच्या वताने सत्कार करण्याऱ्यात आला
या दरम्यान कार्यक्अतिथी श्री मोहित माधव, व्ही.पी., कला कल्पक सांस्कृतिक संस्था, सांस्कृतिक राजदूत आणि राष्ट्रीय कार्यकर्ते, नेकांची प्रतिभा प्रेक्षक करते की भारतीय कला आणि संस्कृती वाढवणे यात युवा पिढीची भूमिका आहे. त्यांना सतत त्यांच्या कलाचा अभ्यास आणि भारतीय संस्कृतीशी राहण्यासाठी मार्गदर्शन केले.
कार्यक्रमाचे मुख्य अतिथी डॉ. सुनील शर्मा, फिल्म डायरेक्टर, ने प्रतिभागी मुलांचा उत्साह वाढवणारी म्हणाली की केवळ कला मंचावर सादरीकरण का माध्यम नाही, पूर्णपणे संस्कार, अनुशासन आणि आत्मविश्वास का भी माध्यम आहे. ते सर्व कलाकारांना उज्ज्वल भविष्य की बधाई दीं.
वहीं भारतीय संस्कृती फाउंडेशन की डायरेक्टर मानव शर्मा ने म्हटले आहे की, “भारत व कला महोत्सवाचा उद्देश मुलांसाठी आणि कलाकारांना एक मंच प्रदान करतो, जेथे वे तक आप प्रतिभा के माध्यम से भारतीय संस्कृती आणि परंपरा को जन-जन सक्षम करू शकतात. ते सर्व प्रतिभावंत, पालक, गुरु आणि सहाय्यकांचे आभार व्यक्त करतात.
महोत्सवात संगीत, नृत्य आणि विविध भारतीय कला विधांची प्रस्तुती ने भारतीय संस्कृतीची विविधता आणि सादरी प्रदर्शने. मुलांचे सन्मानित कर मनोबल वाढले तर त्यांना भविष्यातही कला क्षेत्र पुढे नेण्यासाठी प्रेरित केले.
भारतीय संस्कृती फाउंडेशन द्वारे आयोजित हे महोत्सव “एक भारत • उत्कृष्ट भारताची भावना राहणे आणि भारतीय कला आणि संस्कृती संरक्षण संवर्धनाची दिशा एक सार्थक पहल म्हणून समोर आहे येते.

The post नवीदिल्लीत चिखलीच्या गायिका जया मिलिंद आराख यांनी आपल्या गायनाची छाप उमटविली. appeared first on VISHAKHA 24 NEWS.